Zagadka z dziełem sztuki (9) Zagadka z dziełem sztuki (9)
Rozmaitości

Zagadka z dziełem sztuki (9)

Tomasz Wichrowski
Czyta się 3 minuty

Pod grafiką znajdziesz odpowiedź i krótką opowieść o jednej z najbardziej intrygujących artystek współczesnych czasów.

All the Eternal Love I Have for the Pumpkins to instalacja, której zamysł powstał w tokijskim szpitalu psychiatrycznym Seiwa, gdzie od 40 lat mieszka, maluje, rzeźbi, tworzy i projektuje przedmioty pani Yayoi Kusama. W środowisku artystycznym można usłyszeć głosy, że adres ten to jedynie sprytny chwyt marketingowy, na którym Kusama zbiła fortunę, a psychika artystki ma się całkiem dobrze. Trudno ocenić te rewelacje, ale pewne jest, że w zaciszu szpitala 86-letnia legenda nowojorskiej awangardy może w spokoju tworzyć. I zarządzać stamtąd swoim imperium.

Informacja

Z ostatniej chwili! To pierwsza z Twoich pięciu treści dostępnych bezpłatnie w tym miesiącu. Słuchaj i czytaj bez ograniczeń – zapraszamy do prenumeraty cyfrowej!

Subskrybuj

Yayoi Kusama jest jedną z najbardziej wpływowych artystek na świecie. Jej znakiem rozpoznawczym są psychodeliczne kropki, dynie, sieci i pomieszczenia sprawiające wrażenie ich nieskończoności.

Urodziła się w 1929 r. w Nagano, w zamożnej, choć dysfunkcyjnej rodzinie.
Okropności drugiej wojny światowej ją ominęły, jak jednak twierdzi, okaleczyło ją okrucieństwo matki, niewierność ojca oraz to, że rodzice uporczywie zniechęcali ją do zainteresowań artystycznych. Zaczęła malować w wieku 10 lat. W tym samym czasie pojawiły się u niej słuchowe i wizualne halucynacje, które przez resztę jej życia na przemian pobudzały i zniechęcały ją do tworzenia. O roli choroby w swojej pracy powiedziała kiedyś: „Sztuka jest wyrazem mojego życia, w szczególności moich zaburzeń psychicznych”.

Po krótkim okresie studiowania nihonga – tradycyjnego malarstwa japońskiego – artystka opuściła szkołę i przeniosła się z Kioto do Nowego Jorku. Był rok 1958, Kusama czuła, że potrafi ukształtować swój talent wedle własnych pryncypiów. „Kiedy przyjechałam do Nowego Jorku, action-art było głównym nurtem, de Kooning, Pollock i inni… Chciałam być jak najdalej od tego, chciałam sama stworzyć nowy ruch artystyczny” – wspomina. Zaczęła od malarstwa monochromatycznego na wielką skalę, którym szybko zwróciła uwagę krytyków. W latach 60. XX w. przeżywała rozkwit swoich możliwości – tworzyła obrazy, rysunki, rzeźby, filmy, happeningi, instalacje, projektowała modę. W 1969 r. założyła Kusama Enterprises, firmę zajmującą się projektowaniem i sprzedażą odzieży, toreb, a nawet samochodów. Kusama nadała swoim produktom niepowtarzalną estetykę opartą na wykorzystaniu charakterystycznych dla jej twórczości kropek oraz gęstych, powtarzalnych wzorów.

Yayoi Kusama wypracowała charakterystyczny styl opierający się na elementach ekspresjonizmu abstrakcyjnego (tzw. szkoły nowojorskiej), minimalizmu, popartu, sztuki feministycznej oraz krytycznej, choć sama definiuje się własnymi słowami: „Jestem artystką obsesyjną, ludzie mogą mnie nazywać inaczej, ale ja uważam siebie za heretyczkę świata sztuki”.

W roku 1973 przeżyła kryzys, po którym zdecydowała się opuścić Nowy Jork i wrócić do Japonii. Cztery lata później na własną prośbę została przyjęta do szpitala Seiwa. Jak sama mówi: „Gdyby nie sztuka, zabiłabym się już dawno temu”.

Yayoi Kusama, All the Eternal Love I Have for the Pumpkins, 2016 r. / fot. Amaury Laporte
Yayoi Kusama, All the Eternal Love I Have for the Pumpkins, 2016 r. / fot. Amaury Laporte
Yayoi Kusama, All the Eternal Love I Have for the Pumpkins, 2016 r. - widok wejścia do instalacji / fot. Bex Walton
Yayoi Kusama, All the Eternal Love I Have for the Pumpkins, 2016 r. – widok wejścia do instalacji / fot. Bex Walton
Yayoi Kusama / fot. De todos los Colores
Yayoi Kusama / fot. De todos los Colores

Czytaj również:

Rzeczpospolitek Rzeczpospolitek
i
J.J. Grandville – „Animal Kingdom: Natural History Cabinet (Règne animal…)” (domena publiczna)
Doznania

Rzeczpospolitek

Pegaz, gazu!
Marcin Orliński

W latach 30. XIX w. Adam Mickiewicz napisał wierszowaną bajkę Żaby i ich króle.

Ten moralno-polityczny utworek, nawiązujący do bajki Ezopa, opowiada o żabach, które są znudzone spokojnymi czasami i proszą Jowisza, by zesłał im władcę. Dostają „małego jak Łokietek Kija Kijowicza”, ale nie są zadowolone z jego słabych rządów. Jowisz zsyła więc węża, który szybko daje im się we znaki. Gdy te bezogonowe płazy znowu wyrażają niezadowolenie, Jowisz ma dość i stwierdza, że nie będzie się więcej mieszał w ich życie. Spróbujmy zrobić gatunek z pierwszych dwóch wersów tego utworu (Rzeczpospolita żabska wodami i lądem / Szerzyła się od wieku, a stała nierządem) i zastanówmy się, jak mogą wyglądać kraje innych zwierząt. Forma: dwa wersy, po trzynaście zgłosek na wers.

Czytaj dalej