Wszystkie nasze ja Wszystkie nasze ja
Świat + Ludzie

Wszystkie nasze ja

Na co wpływ mają nasze przekonania? Mniej więcej na wszystko.
Dagny Kurdwanowska
Trzeźwy rozum nie przeczy istnieniu bogów.
– Adam Aduszkiewicz
Zaufanie
Sztuka + Opowieści
Opowieści

Zaufanie

Przedstawiamy fragment powieści.
Hernan Diaz
Frirajdek
Sztuka + Opowieści
Doznania

Frirajdek

Pegaz nadlatuje – tym razem na nartach!
Marcin Orliński
Mysz (zimą)
Sztuka + Opowieści
Doznania

Mysz (zimą)

Drobny ślad myszy na śniegu, łapki odciśnięte w puchu. Wiersz o uważności na rzeczy drobne prezentuje w „Wierszówce” Marcin Orliński.
Michał Książek
Mrówka i ekonomista
Świat + Ludzie
Edukacja

Mrówka i ekonomista

Ludzie wcale nie są tak racjonalni, jak sądzą – twierdził Herbert A. Simon, badacz, którego odkrycia przyniosły mu Nagrodę Turinga za rozwój sztucznej inteligencji i Nobla z ekonomii. 
Maciej Miłkowski
„Brain Damage” Stephen Queen – recenzja
Humor + Rozmaitości
Rozmaitości

„Brain Damage” Stephen Queen – recenzja

Recenzja kolejnej pozycji opublikowanej (albo i nie) przez wydawnictwo Blaga.
Tomasz Wiśniewski
Gramatyka
Sztuka + Opowieści
Doznania

Gramatyka

Zuzanna Ginczanka
(– a wrosnąć w słowa tak radośnie,
a pokochać słowa tak łatwo –
trzeba tylko wziąć je do ręki i oglądnąć jak burgund pod światło).

Przymiotniki przeciągają się jak koty
i jak koty są stworzone do pieszczot
miękkie koty ciepłe i potulne mruczą tkliwość andante i maesto.
Miękkie koty mają w oczach jeziora i ziel-topiel wodorostną na dnie.
Słodko patrzeć przymiotnikom w źrenice
t a j e m n i c z e  i  n a j c i c h s z e  i  z d r a d n e –

Zaś przysłówek to nagły cud
niespodzianka potartych krzesiw –
było coś – nie wiadomo jak
a już styl ma żywy jak trzeźwość –
było coś – nie wiadomo jak,
a już teraz jest w  s k o s  i  w  p o p r z e k
i  o b u r ą c z  oplata myśl
i jest  p e w n i e,  r z e w n i e  i  d o b r z e. –

Oto jest bryła i kształt, oto jest treść nieodzowna,
konkretność istoty rzeczy, materia wkuta w rzeczownik,
i nieruchomość świata i spokój martwot i stałość,
coś, co trwa wciąż i jest, bo prawdą z pustki się stało –
Oto są proste  s t o ł y  i twarde drewniane  ł a w y,
oto są drżące i wątłe z tkanek roślinnych  t r a w y,
oto jest  k o ś c i ó ł  z cegieł, co w Bogu gotykiem sterczy,
i oto jest ludzkie żywotne, żylne, tętnicze  s e r c e. –

A czasownik, pal go czart:
prężnych sprężyn rzutny hart.
Gdy wytryska w nagły ruch,
ściera rzewność w pył i puch;
nie ma miejsca na zmrok lila,
bez do okien się nie schyla –
jeśli ból, to twardy ból,
nie smętnica żalnych pól.
Gdy o szczęście  w a l c z y ć  mam,
zerwę, zburzę opór tam:
żywy mięsień, żywa pięść
może  z d o b y ć  tkliwość szczęść –
Wszystkie smętki, precz do diaska! –
stoi słowo, koniem parska,
staje dęba, wpada w szał –
tylko  s i ą ś ć  i  p ę d z i ć  w cwał

A zaimki to malutkie pokoiczki,
gdzie na oknach rosną małe doniczki.
Każdy kącik – to pamiątka po dawniej
a są tylko  d l a   C i e b i e  i  d l a  m n i e.
Tu tajemną abrakadabrą
kwitną prawa miłosnych algebr:
j a  –  t o  t y,  t y  –  t o  j a (równanie)
ja  b e z  c i e b i e  –  t y  b e z e  m n i e  to zero.
My lubimy otuleni zmierzchami
w małych słowach jak w szufladkach szperać.
J a  t o  t y  –  t y  t o  j a.  Równanie.
A zaimki są tak tajne jak kwiaty,
jak malutkie, malutkie pokoiczki,
w których mieszkasz w tajemnicy przed światem.



Fragment wiersza Gramatyka z tomu Zuzanna Ginczanka. Poezje zebrane (1931–1944), wyd. Marginesy, Warszawa 2019.
Czytaj dalej Czytaj mniej
Wieczne średniowiecze
Świat + Ludzie
Wiedza i niewiedza

Wieczne średniowiecze

Skończyło się przed renesansem i nie pozostał po nim ślad? Historyk Jacques Le Goff twierdzi, że to nieprawda. Średniowieczne wyobrażenia zostały z nami o wiele dłużej i kto wie, może nawet do dziś kształtują nasze myślenie.
Tomasz Wiśniewski
Prawa natury
Świat + Ludzie
Ziemia

Prawa natury

Może i rzeki głosu nie mają, ale niektóre z nich traktowane są jak człowiek, a inne jak bóstwo czy bezcenny skarb. To tylko od nas zależy, kogo lub co będziemy darzyć takim samym szacunkiem, jakiego oczekujemy dla siebie.
Aleksandra Kozłowska
Kurczak w ziołach i wódka
Duch + Ciało
Dobra strawa

Kurczak w ziołach i wódka

Cztery humory ludzkiego ciała – krew, flegma, żółć i czarna żółć – dominowały w medycynie i kuchni od starożytności. Renesans przyniósł herbarze, czyli zielniki, które – choć były zdobyczami nowej epoki – opowiadały znaną już historię o równowadze płynów rządzących światem.
Łukasz Modelski
Na tropie własnego mitu
Duch + Ciało
Promienne zdrowie

Na tropie własnego mitu

Świat jest pełen opowieści, w których od tysiącleci powtarzają się te same motywy i wątki. Z nich też utkane jest nasze własne życie.
Maria Górz
Światy świadomości
Świat + Ludzie
Wiedza i niewiedza

Światy świadomości

O nauce, która zatacza kręgi i wciąż powraca do własnej przeszłości, a także o pokorze u progu starości neurobiolog Joseph LeDoux opowiada Paulinie Wilk.
Paulina Wilk
Więcej

Krzyżówka z kociakiem (nr 651/1957 r.)

Podpowiedź

Sprawdź krzyżówkę

Czas 00:00

Punkty

00:00
100/100
Info
Prompt
1
check

poziomo

pionowo

q
w
e
r
t
y
u
i
o
p

a
s
d
f
g
h
j
k
l

z
x
c
v
b
n
m

ą
ć
ę
ł
ń
ó
ś
ż
ź

Twój wynik

Czas

00:00

Błędy

0

Pozostałe podpowiedzi

1

Punkty

100/100

Fundacja PRZEKRÓJ

Fundacja PRZEKRÓJ powstała w 2018 r. z inicjatywy Tomka Niewiadomskiego. Wyrastamy z tradycji najstarszego pisma społeczno-kulturalnego w Polsce.

Dziś stajemy się nowoczesnym i holistycznym centrum dla tych, którzy chcą w sposób świadomy współtworzyć pozytywne przemiany w sobie i wokół siebie.

ZOBACZ WIĘCEJ

Słuchaj

Duch + Ciało