Jabłko Jabłko
i
"Jabłoń przy pracowni", Edvard Munch, 1920–1928 r., Munch Museum / Wikimedia Commons (domena publiczna)
Opowieści

Jabłko

H.G. Wells
Czyta się 16 minut

Czy człowiek jest gotów poznać prawdę o sobie?
Taką, to nie.

– Muszę się go pozbyć – rzekł człowiek siedzący w kącie przedziału, przerywając nagle ciszę.

Pan Hinchcliff podniósł głowę, nie rozumiejąc do końca, o co chodzi. Przepadł w kontemplacji swojego biretu, przywiązanego sznurkiem do uchwytu walizki; tego jawnego i rzucającego się w oczy symbolu nowo zdobytej posady nauczyciela. Myślał o nim z rozkoszą, a także o wszystkich wspaniałych rzeczach, które się z nim wiązały. Pan Hinchcliff właśnie został przyjęty w poczet studentów Uniwersytetu Londyńskiego i miał objąć stanowisko pomocnika nauczyciela w gimnazjum w Holmwood – posadę godną pozazdroszczenia. Spojrzał na współpasażera w drugim końcu przedziału.

– Dlaczego by go nie oddać? – mówił dalej. – Oddać! Czemu nie?

Nieznajomy był wysokim, mocno opalonym mężczyzną o matowej cerze. Splecione ręce przyciskał do piersi, a stopy opierał o siedzenie przed nim. Bawił się swoim rzadkim, czarnym wąsem i upor­czywie wpatrywał w czubki butów.

– Czemu nie? – powtórzył.

Pan Hinchcliff kaszlnął.

Mężczyzna podniósł wzrok – miał osobliwe, ciemnoszare oczy – i przez dobrą minutę wpatrywał się w pana Hinchcliffa. Na jego twarzy pojawiło się zaciekawienie.

– Oczywiście – powiedział powoli. – Czemu nie? I skończyć z tym.

– Obawiam się, że nie do końca pana rozumiem – stwierdził pan Hinchcliff i kaszlnął raz jeszcze.

– Nie do końca mnie pan rozumie? – mechanicznie zapytał dziwny mężczyzna, a jego niezwykłe spojrzenie powęd­rowało od pana Hinchcliffa do walizki z ostentacyjnie wyeksponowanym biretem, po czym ponownie spoczęło na twarzy z młodzieńczym zarostem.

– Wypowiedział pan to tak nagle – stwierdził przepraszająco pan Hinchcliff.

– Dlaczego nie miałbym… – kontynuo­wał nieznajomy, wciąż

Informacja

Twoja pula treści dostępnych bezpłatnie w tym miesiącu już się skończyła. Nie martw się! Słuchaj i czytaj bez ograniczeń – zapraszamy do prenumeraty cyfrowej, dzięki której będziesz mieć dostęp do wszystkich treści na przekroj.org. Jeśli masz już aktywną prenumeratę cyfrową, zaloguj się, by kontynuować.

Subskrybuj

Czytaj również:

Kwanty jaźni Kwanty jaźni
i
kolaż: „Przekrój"
Wiedza i niewiedza

Kwanty jaźni

Beata Kucieńska

Rozwój fizyki kwantowej nadał nowy wymiar rozumieniu, czym jest świadomość. Podczas gdy jedni wierzą, że można ją sprowadzić do biologicznych czy matematycznych procesów, noblista Roger Penrose przedstawia dowody na to, że nasza jaźń zdecydowanie poza nie wykracza.

Czym jest świadomość? Pytanie to zadają sobie nie tylko filozofowie, lecz także naukowcy. Między innymi w buddyzmie czy hinduizmie świadomość postrzegana jest jako pierwotna, wszechobecna energia i źródło materialnego świata. Człowiek i jego indywidualna świadomość jest w tych tradycyjnych systemach filozoficznych po prostu zakotwiczoną w określonym czasie emanacją uniwersalnej świadomości. Koncepcję, która w dużej mierze odpowiada tym starożytnym filozofiom, rozwija jeden ze współczesnych naukowców, Roger Penrose – brytyjski fizyk, matematyk i filozof nauki, noblista z 2020 r. (nagrodę otrzymał za badania nad czarnymi dziurami). Według niego świadomość działa na poziomie kwantowym w sposób, którego nie da się sprowadzić do obliczeń. Z tego powodu jej natura jest niedostępna dla komputerów i sztuczna inteligencja nie może stać się świadoma.

Czytaj dalej