Nowości ze świata nauki – 1/2026 Nowości ze świata nauki – 1/2026
i
Martwa natura w stylu vanitas z flagą, świecznikiem, instrumentami muzycznymi, książkami, akcesoriami do pisania, globusami i klepsydrą, Edwaert Collier, 1662 r., Art Institute of Chicago (domena publiczna)
Rozmaitości

Nowości ze świata nauki – 1/2026

Czyta się 5 minut

Filozof nauki i matematyki prof. Grzegorz

Informacja

Twoja pula treści dostępnych bezpłatnie w tym miesiącu już się skończyła. Nie martw się! Słuchaj i czytaj bez ograniczeń – zapraszamy do prenumeraty cyfrowej, dzięki której będziesz mieć dostęp do wszystkich treści na przekroj.org. Jeśli masz już aktywną prenumeratę cyfrową, zaloguj się, by kontynuować.

Subskrybuj

Czytaj również:

Alicja w krainie asymetrii Alicja w krainie asymetrii
i
„Urizen stwarzający świat”, William Blake, 1824 r., Muzeum Brytyjskie / Wikimedia Commons (domena publiczna)
Wiedza i niewiedza

Alicja w krainie asymetrii

Szymon Drobniak

Kto z nas nie zastanawiał się – patrząc na swoje odbicie w lustrze – nad tym drugim światem, oddzielonym od naszego srebrzystą taflą? Spoglądając w zwierciadło, trudno nie ulec iluzji, że obraz, który widzimy, to tak naprawdę inna rzeczywistość. Doskonała kopia naszej, wiernie ukazująca nas samych, zdarzenia i poruszenia naszego świata. A może to my jesteśmy kopią czyjegoś prawdziwszego świata, do którego możemy zajrzeć przez płaszczyznę lustra?

Alicja z książek Lewisa Carrolla to uosobienie tych rozterek. Gdy przechodzi przez lustro, napotyka tam świat wyglądający znajomo, a jednocześnie jakby przekręcony, niedopasowany. To, co było po lewej, staje się prawe, a to, co prawe – lewe. Lustro nie kłamie, ale też nie mówi prawdy. Pokazuje drugą możliwość, wariant jakby matematycznie równorzędny, lecz zarazem obcy. Carroll wykorzystuje pomysł przekroczenia granicy lustra, by wywrócić zasady logiki i opowiedzieć o świecie niby takim samym, a jednak innym.

Czytaj dalej