Przedmioty i Przekroje
i
Stołek „Plopp” (fragment), Zieta Prozessdesign, Oskar Zięta (materiały prasowe)
Doznania

Przedmioty i Przekroje

Wystawa designu w Muzeum Narodowym w Krakowie
Przekrój
Czyta się 3 minuty

Najważniejsze dzieła polskich architektów i projektantów, najciekawsze budynki z całego kraju i kultowe przedmioty codziennego użytku – to wszystko już od 17 grudnia w Muzeum Narodowym w Krakowie. Dwie stałe galerie „Przedmioty. Galeria designu polskiego XX i XXI wieku” oraz „Przekroje. Galeria architektury polskiej XX i XXI wieku” znajdą się w Kamienicy Szołayskich, oddziale MNK.

Dwie zupełnie nowe galerie pokażą osiągnięcia polskich twórców w dziedzinie designu i architektury ostatnich 120 lat. Na ekspozycjach zostaną zaprezentowane przedmioty użytkowe, makiety architektoniczne, a także projekty i materiały archiwalne. Obie wystawy są zapowiedzią przyszłego muzeum designu i architektury, który powstanie w Dawnym Hotelu Cracovia.

Przedmioty. Galeria designu polskiego XX i XXI wieku

Po raz pierwszy na wystawie stałej Muzeum Narodowe w Krakowie pokazuje najważniejsze osiągnięcia polskiego designu, doceniając jego znaczenie oraz odrębność wobec sztuk pięknych, jak i rzemiosła artystycznego. Na wystawie prezentowane są przedmioty codziennego użytku, które dziś uznawane są za kultowe, a także wybitne dzieła polskich projektantów, które na stałe wpisały się do kanonu polskiego wzornictwa.

Na wystawie można zobaczyć eksponaty od czasów Młodej Polski, przez modernizm i awangardę w II RP, czasy PRL, po współczesność. Wybrane ramy czasowe pozwalają docenić osiągnięcia twórców pierwszych polskich stowarzyszeń projektantów na przełomie XIX i XX wieku (Towarzystwo Polska Sztuka Stosowana, Warsztaty Krakowskie), a jednocześnie podkreślić, że kluczowe znaczenie ma dziś dla nas dorobek XX wieku oraz dekad transformacji po 1989 roku.

W pierwszych salach ekspozycji będzie można zobaczyć m.in. fotel z barwnym kilimem w stylu zakopiańskim, który jest wariantem projektu Stanisława Witkiewicza z 1902 roku, duży kredens i towarzyszące mu krzesła według projektu Ludwika Pugeta czy jedyne zachowane meble z mieszkania Żeleńskich, wykonane według projektów Stanisława Wyspiańskiego.

Dalej zwiedzający zobaczą tkaniny batikowane, serwis „Kaprys” z Ćmielowa czy dwa geometryczne siedziska z sali kinowej z 1929 roku projektu Franciszka Seifertae oraz druki reklamowe, etykiety produktów i opakowania na słodycze.

W salach poświęconych designowi z czasów PRL-u na gości muzeum czeka m.in. słynna meblościanka, pocztówki dźwiękowe, ceramika z Ćmielowa, fajanse z Włocławka, szkła Horbowego i aparat fotograficzny Alfa.

Ostatnie sale prezentują polskie wzornictwo po 1989 roku. Tam można zobaczyć m.in. stołki „Ribbon” Jana Lutyka i „Plopp” Oskara Zięty, szkło z zestawu „Na palec” Agnieszki Bar, a także zabawki z serii „Poor design” Bartosza Muchy. Tam też znajdą się projekty dla miasta i przestrzeni publicznej, model pociągu firmy Pesa, rower miejski, koszulki firmy Pan Tu Nie Stał czy gra komputerowa This War of Mine autorstwa 11 Bit Studios.

Komplet dla jednej osoby z dekoracją "Nathalie & George", Porcelana Krzysztof (Kristoff), Maria Jeglińska (materiały prasowe)
Komplet dla jednej osoby z dekoracją „Nathalie & George”, Porcelana Krzysztof (Kristoff), Maria Jeglińska (materiały prasowe)
Zabawka Sink Car, Bartosz Mucha, Poor Design (materiały prasowe)
Zabawka Sink Car, Bartosz Mucha, Poor Design (materiały prasowe)
Papier Cup S, Manufaktura Porcelany, Liliana Sztybel (materiały prasowe)
Papier Cup S, Manufaktura Porcelany, Liliana Sztybel (materiały prasowe)
Zestaw szkieł „Na palec”, Agnieszka Bar (materiały prasowe)
Zestaw szkieł „Na palec”, Agnieszka Bar (materiały prasowe)
Stołek Ribbon, Jan Lutyk (materiały prasowe)
Stołek Ribbon, Jan Lutyk (materiały prasowe)
Zestaw naczyń "Po obiedzie", Modelarnia Ceramiczna, Bogdan Kosak (materiały prasowe)
Zestaw naczyń „Po obiedzie”, Modelarnia Ceramiczna, Bogdan Kosak (materiały prasowe)
Siedzisko "Blow", Malafor, Agata Kulik-Pomorska, Paweł Pomorski (materiały prasowe)
Siedzisko „Blow”, Malafor, Agata Kulik-Pomorska, Paweł Pomorski (materiały prasowe)
Krzesło z kompletu mebli do sypialni Żeleńskich, Stanisław Wyspiański, fabryka: Andrzej Sydor (materiały prasowe)
Krzesło z kompletu mebli do sypialni Żeleńskich, Stanisław Wyspiański, fabryka: Andrzej Sydor (materiały prasowe)
Stołek "Plopp", Zieta Prozessdesign, Oskar Zięta (materiały prasowe)
Stołek „Plopp”, Zieta Prozessdesign, Oskar Zięta (materiały prasowe)

Osobne przestrzenie poświęcone zostały sztuce plakatu i modzie. Obie te sale będą miały swoje czasowe odsłony. W pierwszej, poświęconej plakatowi będzie można zobaczyć prace Towarzystwa Artystów Polskich „Sztuka”, Towarzystwa Polska Sztuka Stosowana i Warsztatów Krakowskich, a także przykłady plakatu awangardowego i konstruktywistycznego, dzieła polskiej szkoły plakatu oraz przykłady plakatu po 1989 roku, pokazujące komercjalizację plakatu oraz niszowe plakaty artystyczne.

Natomiast pierwsza odsłona sali z modą to dwanaście kreacji kobiecych z kolekcji Muzeum Narodowego w Krakowie. Będą to kreacje wizytowe i balowe, utrzymane w jednolitej gamie kolorystycznej, którym towarzyszyć będą akcesoria modowe – torebki, broszki, kapelusze.

Ekspozycja prezentuje około 350 wyjątkowych obiektów – od projektów graficznych, przez modę i meble, po gry komputerowe.

Przekroje. Galeria Architektury Polskiej XX i XXI wieku

Galeria poświęcona jest historii i współczesności polskiej architektury. Przekrojowość prezentacji, do której nawiązuje tytuł wystawy, odnosi się zarówno do przemian historycznych czy formalnych, jak i do różnorodności funkcjonalnej prezentowanych obiektów, pozwalającej dostrzec znaczenie architektury w projektowaniu różnych obszarów codzienności.

Ekspozycja została podzielona na sześć sekcji odpowiadających sześciu zagadnieniom. Są nimi: Kompozycja, Natura, Technologia, Manifest, Czas i przestrzeń oraz Koszty.

Na wystawie zostaną zaprezentowane makiety, fotografie oraz materiały multimedialne ukazujące wybrane, czołowe realizacje architektoniczne. Pochodzą one przede wszystkim z kolekcji Narodowego Instytutu Architektury i Urbanistyki oraz Muzeum Narodowego w Krakowie. Zostały one jednak wzbogacone o wypożyczenia z innych instytucji (Muzeum Architektury we Wrocławiu, Muzeum Miasta Gdyni, Muzeum Sztuki w łodzi, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie) i współcześnie działających pracowni architektonicznych (m.in. BBGK Architekci, KWK Promes czy Biuro Projektów Lewicki Łatak).


„Przekrój” jest patronem medialnym wystawy „Przedmioty. Galeria Designu Polskiego XX i XXI wieku”.

Zapraszamy do Krakowa!

Czytaj również:

Fotofestiwal 2024: Wolność, szpicle i AI
i
fot. Weronika Gęsicka, „Encyklopedia”, Fotofestiwal 2024
Przemyślenia

Fotofestiwal 2024: Wolność, szpicle i AI

Stach Szabłowski

Czy fotografia nas wyzwoli? Przewodnim hasłem łódzkiego Fotofestiwalu 2024 jest „Uwalnianie” – spod politycznej presji, ze skostniałych struktur społecznych, od toksycznej męskości, jarzma kolonializmu, ale również od egzystencjalnych lęków, poczucia straty i żałoby.

Co jednak stanie się z wyzwolicielskim potencjałem fotografii, gdy artystę zastąpi sztuczna inteligencja halucynująca na temat fałszywych informacji? Albo gdy aparat fotograficzny dostanie się w ręce aparatu represji czy kiedy za kamerą, zamiast twórcy, stanie agent tajnych służb? Pytają o to Weronika Gęsicka i Łukasz Rusznica, których wystawy można obejrzeć podczas festiwalu. Ich projekty są ważne, bo o emancypacyjnej mocy fotografii nie można rozmawiać bez wzięcia pod uwagę tego, że może być ona też narzędziem manipulacji i przemocy. 

Czytaj dalej