Rocznik 2026 już online. Czytaj „Przekrój” po swojemu
TOPOR TOPOR

TOPOR

Z Archiwum „Przekroju”
Roland Topor
Czyta się 1 minutę
Roland Topor:
Francuz, potomek polskich Żydów, syn malarza i rzeźbiarza Abrama Topora. Artysta wszechstronny: malarz, rysownik, scenarzysta, powieściopisarz, ilustrator, dramaturg i aktor. Mistrz czarnego humoru. Żył w latach 1938–1997. „Jaki był Roland Topor? Wzrostu żadnego. Tendencja do tycia. Oczy wybałuszone – prawie wylatujące z orbit, no i ten śmiech to prawie brak wychowania. Ubrany przeciętnie, sans recherche jak mówią Francuzi, zawsze brudne buty i wymięte spodnie, i zarost, wyrastający z zastraszającą szybkością… Jego gusta kulinarne? To już przechodzi wszelkie granice przyzwoitości! […] Przepada za kotletem schabowym z kapustą, makowcem i wszystkim, czego nie cierpi przeciętny Francuz” – wspominał jego przyjaciel, grafik Roman Cieślewicz.

Oto rysunek nowego młodego rysownika francuskiego. Podpisuje się TOPOR, a nazywa TOPOROWSKI i jest pochodzenia polskiego. Można by go zaliczyć do rodziny humorystów ponurych, ale jego oryginalność polega na tym, że właściwie nie ma w jego rysunkach humoru, natomiast jest dziwność i nastrój. Ten specyficzny nastrój Topor wyraża także bardzo indywidualnym sposobem rysowania: mieszaniną naiwnego realizmu ze staroświeckością. Tak więc w ogromnej ilości rysowników humorystycznych Topor znalazł swój własny ton i styl.

Fragment tekstu i rysunek z nr. 823/1961, s. 18. Całość możesz przeczytać w naszym archiwum.

Roland Topor:
Francuz, potomek polskich Żydów, syn malarza i rzeźbiarza Abrama Topora. Artysta wszechstronny: malarz, rysownik, scenarzysta, powieściopisarz, ilustrator, dramaturg i aktor. Mistrz czarnego humoru. Żył w latach 1938–1997. „Jaki był Roland Topor? Wzrostu żadnego. Tendencja do tycia. Oczy wybałuszone – prawie wylatujące z orbit, no i ten śmiech to prawie brak wychowania. Ubrany przeciętnie, sans recherche jak mówią Francuzi, zawsze brudne buty i wymięte spodnie, i zarost, wyrastający z zastraszającą szybkością… Jego gusta kulinarne? To już przechodzi wszelkie granice przyzwoitości! […] Przepada za kotletem schabowym z kapustą, makowcem i wszystkim, czego nie cierpi przeciętny Francuz” – wspominał jego przyjaciel, grafik Roman Cieślewicz.
Data publikacji: 13.04.2026

Czytaj również:

Przedostatnie, ostatnie Przedostatnie, ostatnie
i
„Śmierć Marii”, Albrecht Dürer, Cleveland Museum of Art, Rawpixel (domena publiczna)
Doznania

Przedostatnie, ostatnie

Z Archiwum „Przekroju”
Ewa Kossak
Ewa Kossak:
Dziennikarka, redaktorka, pisarka. Od końca lat 50. do 70. członkini redakcji „Przekroju”. W tygodniku najchętniej pisała o zwierzętach, poza nim o ludziach: jest autorką kilku książek biograficznych.

Tradycja przekazuje licznie przedśmiertne, ostatnie słowa wyrzeczone przez znane postacie tuż przed zgonem, które to zwroty – w wielu przypadkach – przytaczane są w codziennym języku niemal przysłowiowo.

Niemała liczba tych ostatnich słów nie jest potwierdzona źródłami historycznymi; co do innych można mieć wątpliwości, czy rzeczywiście były one ostatnimi słowami, czy zostały właściwie zrozumiane, czy wreszcie – z różnych względów – nie zostały poprawione i upiększone w intencji stworzenia odpowiedniej legendy.

Czytaj dalej