Bohaterowie postprawdy Bohaterowie postprawdy
i
Fot. materiały prasowe
Przemyślenia

Bohaterowie postprawdy

Czyta się 3 minuty

300 to legendarny już komiks Franka Millera i Lynn Varley, którego fabuła opowiada o bitwie pod Termopilami. Mimo prawie dwóch dekad od premiery dzieło nic nie utraciło ze swojej drapieżności i świeżości.

300 ciągle rzuca na kolana klimatem opowieści i genialną warstwą wizualną. Miller i Varley przez lata byli parą prywatnie i zawodowo – on pisał i rysował, ona kolorowała. Ten komiks jest majstersztykiem obojga. On rysuje ekspresyjnie, wręcz brutalnie, ona genialnie podkreśla stonowanymi kolorami jego rysunki, wydobywając z nich dramaturgię i surowe piękno. Docenili to krytycy i czytelnicy. Sprzedaż przekroczyła 100 tys. egzemplarzy. Album trzykrotnie dostał Nagrodę Eisnera, najważniejsze wyróżnienie w branży komiksowej w USA.

Do stworzenia komiksu zainspirował Millera film 300 Spartan z 1962 r. W 2006 r. Zack Snyder wiernie przeniósł komiks do kin. Historia zatoczyła więc koło, podobnie jak prawda o Gorących Wrotach. Miller świetnie wykorzystuje prawdę historyczną do stworzenia mitu, umiejętnie balansując pomiędzy faktem a fikcją. Jego fabuła uwzględnia ustalenia historyków, ale narracja została zbudowana tak, żeby fakty wspierały legendę. Od pierwszych scen Miller kreuje pomnikowych Spartan na uosobienie patriotyzmu, męskości i waleczności. Spartanie wracają albo z tarczą, albo na niej. Innej drogi powrotu nie ma. Na pierwszym planie 300 jest opowieścią o męstwie, poświęceniu i walce. W tym sensie komiks wpisuje się w stereotypowe postrzeganie bitwy pod Termopilami – oto najlepsi synowie Ojczyzny oddają za nią życie. W rzeczywistości Leonidas dowodził ponad 4 tys. Greków, a bitwa nie miała istotnego znaczenia militarnego. Stała się jednak symbolem i obrosła legendą.

Fot. Materiały prasowe

Miller idzie jednak dalej. 300 nie jest tylko pompatyczną historią o fanatycznych żołnierzach. To sprawdzian ostateczny dla Leonidasa. Jako nastolatek podczas wyprawy inicjacyjnej pokonał zimą wilka, wciągając go w wąski przesmyk. Przeżył, choć wszyscy spisali go na straty. Teraz stawka jest znacznie większa – życie nie tylko jego, ale wszystkich Spartan. Teraz Leonidas to dojrzały mężczyzna, a bestia jest znacznie groźniejsza. Zdradzony król walczy do końca jak na spartiatę przystało.

Miller zawsze miał obsesję na punkcie ideologii i jego dekonstrukcja amerykańskiego komiksu superbohaterskiego rozgrywała się właśnie w sferze wartości. Podobnie jest w 300, gdzie autor zderza ze sobą odmienne porządki. Pierwsze starcie ma miejsce jeszcze w Sparcie, gdy Leonidas idzie do wyroczni. Eforowie, najwyżsi urzędnicy państwowi, zostają pokazani jako zdegenerowani i skorumpowani kapłani. To przez nich król rusza w śmiertelny bój tylko z przyboczną gwardią. Leonidas gardzi nimi i ich prawami, pozostaje jednak wierny tradycji. Drugie starcie ma miejsce w Termopilach. Tam męski, odważny i honorowy Leonidas z brodą spotyka się z zakolczykowanym, wydepilowanym, transseksualnym olbrzymem, który ma obsesję na punkcie swojej boskości. Z Kserksesem idą zniewolone ludy, barbarzyńcy i dzikie bestie z odległych krain. Z królem Sparty stoją wolni ludzie, którzy oddadzą życie za wolną ojczyznę.

Czytaj również:

Udomowieni Udomowieni
i
„Kobieta i pies przy stole", Pierre Bonnard, 1908 r., Barnes Foundation (domena publiczna)
Wiedza i niewiedza

Udomowieni

Ewa Pluta

Piekielna bestia strzegąca zaświatów, duchowy przewodnik, pieseł z memów – pies jest lustrem ludzkich pragnień i lęków.

Sara lubi spędzać poranki na kanapie. Trochę śpi, a trochę czuwa, czasem się przeciąga, by po chwili znowu zapaść się w zielony, miękki plusz. Nie zauważa mnie, gdy wchodzę do pokoju, ale nie mam o to pretensji. Do braku reakcji można się przyzwyczaić. Tym bardziej cieszy okazjonalny dotyk łapy na dłoni, gdy Sara czasem decyduje się na kontakt, zwykle w czasie burzy, której się panicznie boi, lub gdy wyczuwa na moim talerzu łakomy kąsek. Siadam obok niej ostrożnie, by jej nie spłoszyć. Poza tym to nie jest już moja kanapa, prawo własności do niej oddałam sześć lat temu. Jestem na niej tylko gościem, korzystam z prawa łaski do komfortu. Sara podnosi się, siada na tylnych łapach, znowu się przeciąga, kieruje wzrok w stronę okna. Podążam za nim. Magnolia jest tak rozłożysta, że poza nią widok nie pomieści już wiele więcej; na drugim planie są jedynie skrawki nieba i sąsiednia kamienica. W napięciu czekam, czy pojawi się bohaterka poranka, ruda jak Sara, ale znacznie od niej zwinniejsza. Jest! Sara napręża ciało, uporczywie wpatruje się w magnolię, zadziera głowę. Wiewiórka skacze z gałęzi na pień, z pnia na wyższą gałąź, by w końcu zniknąć w koronie drzewa.

Czytaj dalej