Rozwój fizyki kwantowej nadał nowy wymiar rozumieniu, czym jest świadomość. Podczas gdy jedni wierzą, że można ją sprowadzić do biologicznych czy matematycznych procesów, noblista Roger Penrose przedstawia dowody na to, że nasza jaźń zdecydowanie poza nie wykracza.

Czym jest świadomość? Pytanie to zadają sobie nie tylko filozofowie, lecz także naukowcy. Między innymi w buddyzmie czy hinduizmie świadomość postrzegana jest jako pierwotna, wszechobecna energia i źródło materialnego świata. Człowiek i jego indywidualna świadomość jest w tych tradycyjnych systemach filozoficznych po prostu zakotwiczoną w określonym czasie emanacją uniwersalnej świadomości. Koncepcję, która w dużej mierze odpowiada tym starożytnym filozofiom, rozwija jeden ze współczesnych naukowców, Roger Penrose – brytyjski fizyk, matematyk i filozof nauki, noblista z 2020 r. (nagrodę otrzymał za badania nad czarnymi dziurami). Według niego świadomość działa na poziomie kwantowym w sposób, którego nie da się sprowadzić do obliczeń. Z tego powodu jej natura jest niedostępna dla komputerów i sztuczna inteligencja nie może stać się świadoma.