Już jesień. Na południe, do „ciepłych krajów”, odlatują ptaki wędrowne. Wędrówki te są jednym z objawów zbliżającej się zimy. U ptaków, jako najlepszych lotników, na których już od Ikara wzorował się człowiek, tworząc własne urządzenia latające, sztuka wędrowania doszła do najwyższych granic.

Wzmianki o przelotach ptaków znajdujemy już w Starym Testamencie, a także u Homera i Arystotelesa, chociaż w wielu przypadkach są one fantastyczne i mylne. Interesował się nimi również cesarz niemiecki Fryderyk II Barbarossa w XIII w. Jeszcze w XVIII w. uważano, że jaskółki na zimę nie odlatują, lecz zasypiają w jeziorach i stawach. Uczony rosyjski Middendorf, stosując do obserwacji bardziej nowoczesne metody, skierował badania na nowe tory.