Śmierć niczego nie kończy, zmienia tylko formę naszego istnienia – takie przekonanie jest obecne w wielu kulturach. Zachodni filozofowie wyjaśniają, dlaczego akurat w naszej nie.
W religiach teistycznych dusze wędrują do zaświatów: nieba, piekła, Hadesu, Walhalli czy Tlalocanu – religioznawcze słowniki i opracowania dotyczące mitycznych krain potrafią liczyć sobie setki stron. Dusze mogą również pozostawać w naszym świecie i wcielać się w nowe ciała – wierzono w to nie tylko w Indiach, lecz także w starożytnej Grecji. W tradycjach animistycznych zmarli pozostają w pobliżu żywych, trwają jako siły przyrody albo duchy przodków, czasem nawiedzają i szkodzą. Na tym tle uderza oryginalność zachodniego światopoglądu materialistycznego i ateistycznego. W tej świeckiej perspektywie przetrwanie pojedynczej ludzkiej tożsamości wydaje się trudne do wyobrażenia, nieprzekonujące – przede wszystkim z tego powodu, że zakładamy, iż to mózg jest źródłem i podstawą świadomości; wraz z jego rozpadem kończy się zatem nasze życie umysłowe.Ponad siedem dekad temu Aldous Huxley zaproponował zarówno inne rozumienie świadomości, jak i oryginalne wyjaśnienie upadku dawnych wyobrażeń. Jego koncepcja nie wychodziła od założeń teologicznych i mieściła się w ramach naukowej tezy; nie prowadziła jednak do jednoznacznych ateistycznych wniosków. Według niego metafizyczno-religijne przekonania o istnieniu „innego świata” zawsze były raczej kwestią naszego doświadczenia, nie zaś rozumowania czy wierzeń, a przyczyny współczesnego kryzysu wiary w nieśmiertelność należy szukać w tym, że zaczęliśmy żyć w zupełnie nowym dla naszych mózgów środowisku. W wysoce stechnicyzowanym świecie niezwykle rzadkie są wszelkie odmienne stany świadomości, a to właśnie one umożliwiają bezpośrednie, empiryczne wręcz potwierdzenie istnienia transcendentnych realności.
Raj i klejnoty
Współczesny materialistyczny światopogląd Huxley wyjaśnia materialistycznie. Koncepcja tego słynnego angielskiego intelektualisty opierała się na jego doznaniach związanych z zażyciem meskaliny. W głośnym eseju Drzwi perc